Syaza Shukri dari Universiti Islam Antarabangsa Malaysia berkata, kejayaan Bersatu memenangi 31 kerusi Parlimen dalam PRU15 pada 2022 banyak dipengaruhi kekuatan organisasi PAS serta pangkalan pengundinya.
Beliau memberi amaran Bersatu berpotensi menjadi tidak relevan, sekiranya kerjasama antara dua parti berkenaan terputus.
“Tanpa PAS, Bersatu mungkin menjadi sekadar satu lagi parti Melayu kecil, mungkin mengikut jejak langkah Pejuang,” katanya merujuk parti ditubuhkan bekas perdana menteri, Dr Mahathir Mohamad pada 2020 yang kini diterajui anaknya, Mukhriz.
Dua tahun kemudian, Pejuang memimpin gabungan Gerakan Tanah Air (GTA) dalam PRU15 dengan bertanding di 125 kerusi Parlimen, namun mengalami kekalahan teruk sehingga semua calon, termasuk Mahathir sendiri hilang deposit.
Sementara itu, Awang Azman Pawi dari Universiti Malaya berkata, PAS telah muncul sebagai tunjang operasi PN, khususnya di kawasan luar bandar dan separa bandar Melayu.
Katanya, Bersatu akan sukar mempertahankan kerusinya tanpa rangkaian sukarelawan setia PAS serta jentera akar umbinya yang luas.
Beliau berkata, parti Islam itu mempunyai lebih pengaruh ideologi dalam kalangan pengundi Melayu berbanding Bersatu.
“Bersatu mampu hilang kredibiliti dalam kalangan golongan Melayu konservatif yang semakin melihat PAS sebagai sauh ideologi gabungan itu berbanding Bersatu.
“Tanpa PAS, Bersatu berisiko dilihat sebagai parti elit Melayu yang tiada kekuatan akar umbi,” katanya.
Menurutnya, pertelingkahan terbaru antara PAS dan Bersatu bukan hanya berkait perbezaan personaliti atau ketegangan jangka pendek, sebaliknya membayangkan peralihan lebih mendalam berhubung struktur kuasa PN.
“PAS kini mahu menjadi kuasa dominan dari segi politik, bukan sekadar rakan sokongan dalam PN.”
Jumaat lalu, Hadi dilaporkan berkata, PAS mungkin bertanding dalam PRU16 tanpa Bersatu, susulan beberapa tindakan yang didakwa melanggar semangat setia kawan dalam PN.
Beliau memetik beberapa isu yang mengeruhkan hubungan kedua-dua parti, termasuk usaha menyingkirkan ketua menteri Perlis, dakwaan campur tangan dalam pelantikan melibatkan Kedah dan Kelantan serta penentangan Bersatu terhadap kemasukan parti Melayu-Islam baharu ke PN.
Hadi turut mengkritik Bersatu menuntut jumlah kerusi yang banyak, walaupun jentera akar umbinya lemah, malah mengatakan kebanyakan kerja asas dalam pilihan raya terdahulu dilaksanakan sukarelawan PAS.
Menjawab kenyataan Hadi, Bersatu menyuarakan rasa kesal dan berkata semua keputusan besar dalam PN patut ditentukan menerusi Majlis Tertinggi gabungan itu.
Bersatu dan PAS menubuhkan PN pada 2020 serta memimpin gabungan itu sehingga 1 Jan lalu, apabila Muhyiddin Yassin melepaskan jawatan pengerusinya, yang kemudian diambil alih Naib Presiden PAS, Ahmad Samsuri Mokhtar pada 22 Feb lalu.
Patah arang kerat rotan?
Azmi Hassan dari Akademi Nusantara berkata, kenyataan Hadi baru-baru ini menjadi titik perubahan dalam PN memandangkan kritikan kini disuarakan secara terbuka oleh presidennya sendiri.
“Sukar untuk membaiki hubungan ini.”
Jelasnya, PRU16 akan mendedahkan sejauh mana Bersatu sebenarnya bergantung kepada PAS, yang jenteranya begitu penting dalam kejayaan pilihan raya Bersatu sebelum ini.
“Tanpa PAS, calon Bersatu sama ada yang menyandang atau akan datang, berdepan kesukaran dalam PRU16.”