Beliau berkata konflik itu menunjukkan betapa terdedahnya Malaysia terhadap kejutan bekalan global, khususnya ketika negara bergantung kepada bahan api import sambil mengejar aspirasi digital yang memerlukan penggunaan tenaga tinggi.
“Pusat data yang menggunakan tenaga yang besar kelihatan tidak masuk akal apabila kita merupakan pengimport bersih minyak mentah dan loji janakuasa arang batu pula masih menjadi sumber utama elektrik,” katanya kepada FMT.
Wan Fayhsal, yang mengetuai portfolio hal ehwal luar bagi blok pembangkang di Dewan Rakyat, berkata isu tersebut melangkaui aspek infrastruktur dan mencerminkan risiko struktur yang lebih mendalam.
Beliau berkata keperluan air bagi penyejukan pusat data juga bersaing dengan kegunaan domestik dan pertanian, sekali gus “menjejaskan usaha kita untuk mencapai keterjaminan makanan”.
Timbalan Perdana Menteri, Fadillah Yusof, minggu lalu berkata lonjakan harga minyak susulan konflik di Asia Barat menunjukkan Malaysia perlu meneroka potensi penggunaan tenaga nuklear.
Tenaga nuklear sebagai ‘keperluan makroekonomi’
Wan Ahmad Fayhsal mengakui kemasukan tenaga nuklear dalam Pelan Hala Tuju Peralihan Tenaga Negara dan Rancangan Malaysia Ke-13 bukan sekadar perubahan dasar, sebaliknya satu ‘keperluan makroekonomi’.
Beliau berkata sasaran negara untuk mencapai campuran kapasiti tenaga boleh diperbaharui sebanyak 70% menjelang 2050 berdepan kekangan praktikal, dengan merujuk kepada pengeluaran tenaga solar dan angin yang tidak konsisten serta kapasiti penyimpanan yang terhad.
“Pelaburan RM1.85 trilion yang diperlukan untuk mencapai sasaran ini perlu datang dari suatu sumber, dan dalam keadaan semasa, amat tidak mungkin kekayaan minyak dapat beri sumbangan besar,” katanya.
Sebagai alternatif, Wan Fayhsal berkata peralihan daripada bahan api fosil kepada rantaian bekalan litium dan kobalt akan mewujudkan risiko geopolitik baharu, sekali gus menjadikan Malaysia ‘semakin bergantung kepada kuasa asing untuk kelangsungan tenaga’.
“Hanya tenaga nuklear mampu menyediakan beban asas yang stabil bagi menjadikan tenaga boleh diperbaharui benar-benar berdaya maju dalam jangka panjang,” katanya, yang juga ahli Jawatankuasa Pilihan Khas Parlimen mengenai hubungan antarabangsa dan perdagangan antarabangsa.
Beliau berkata masa depan bekalan asas tenaga sifar karbon yang stabil berkemungkinan terletak pada reaktor modular kecil (SMR), khususnya yang menggunakan torium yang dilombong secara tempatan.
Wan Fayhsal berkata Malaysia mempunyai kelebihan strategik dari segi rizab torium, yang terkumpul sebagai hasil sampingan pemprosesan nadir bumi di kawasan seperti Bukit Merah di Perak dan beberapa bahagian di Pahang.
“Lebihan torium yang sebelum ini dilihat sebagai liabiliti alam sekitar, kini boleh ditapis menjadi bank bahan api berdaulat,” tambahnya.
Wan Fayhsal berkata reka bentuk baharu reaktor, termasuk reaktor garam cair, mampu menangani banyak kebimbangan keselamatan yang dikaitkan dengan sistem nuklear tradisional.
Katanya, SMR boleh dibina di kilang, diangkut dan digunakan secara berperingkat. Tambahnya, tenaga nuklear juga lebih cekap dari segi penggunaan tanah berbanding solar, dengan memerlukan 18 hingga 34 kali ganda kurang tanah bagi setiap unit elektrik.
“Pendekatan modular ini mengurangkan secara ketara kelewatan selama berdekad, lebihan kos dan risiko modal yang sebelum ini sering menjejaskan projek nuklear berskala besar,” katanya.
Malaysia sedia jadi peneraju
Di peringkat serantau, Wan Ahmad Fayhsal berkata pertumbuhan jangka panjang Asean bergantung kepada pencapaian kecukupan tenaga yang sebenar, khususnya apabila kejutan global seperti perang Iran semakin kerap berlaku.
Beliau berkata peningkatan permintaan daripada negara jiran yang kekurangan tenaga seperti Singapura serta wilayah yang pesat membangun di Indonesia membuka peluang kepada Malaysia untuk mengeksport tenaga bersih.
Namun, beliau berkata kerjasama serantau sering berdepan kelewatan berikutan pendekatan berasaskan konsensus dalam Asean.
“Projek infrastruktur mega sering tertangguh selama berdekad-dekad akibat keputusan dasar yang memerlukan kelulusan secara konsensus yang perlahan,” katanya.
Walaupun begitu, Wan Fayhsal berkata Malaysia berada dalam kedudukan baik untuk menerajui usaha tersebut.
“Sebagai sebuah ekonomi yang stabil dari segi politik, pesat membangun, dan mempunyai keperluan mendesak terhadap tenaga bersih, infrastruktur Malaysia merupakan platform ideal untuk sebuah konsortium serantau mempelopori eksport tenaga bersih modular ke negara-negara Selatan Global,” katanya.
Tambah beliau, kerjasama strategik dengan negara seperti China, India, Rusia dan Jepun menjadi kunci untuk mempercepat pelaksanaan tenaga nuklear serta memperkukuh kedudukan Malaysia dalam landskap tenaga Asean.