Apabila kita membincangkan kekuatan pelancongan Malaysia, ramai akan menyebut makanan, pulau, alam semula jadi, atau membeli-belah. Namun, ada satu aset yang sering dianggap biasa kerana terlalu dekat dengan kehidupan harian. Aset itu ialah kepelbagaian budaya, tradisi, dan komuniti yang hidup bersama.
Kekuatan ini sukar ditiru kerana ia bukan produk yang boleh dibina dalam masa singkat. Ia terbentuk melalui sejarah, pengalaman bersama, dan kesediaan masyarakat memelihara nilai saling menghormati. Dalam konteks pelancongan, kepelbagaian ini menjadi asas kepada pengalaman yang pelawat boleh lihat dan rasa.
Kenyataan Perdana Menteri Anwar Ibrahim yang menegaskan kepelbagaian sebagai kekuatan teras negara membawa mesej yang besar. Ia penting khususnya ketika Malaysia sedang mempergiat persediaan menuju Tahun Melawat Malaysia (TMM) 2026. Apabila beliau menyebut budaya, tradisi dan masyarakat bukan sekadar identiti, malah asas perpaduan, mesej itu turut mengangkat Malaysia sebagai destinasi yang unik.
Pelancong bukan hanya mencari tempat yang cantik. Mereka juga mencari suasana yang membuat mereka rasa selamat, diterima, dan selesa bergerak. Suasana sosial yang harmoni memberi kesan langsung kepada keyakinan pelawat. Keyakinan ini pula mempengaruhi sama ada pelawat mahu kembali atau mengesyorkan destinasi kepada orang lain.
Ucapan beliau pada Festival Vaisakhi yang dikaitkan dengan kempen TMM 2026 membawa simbol yang kuat. Ia menunjukkan perayaan komuniti boleh menjadi pintu masuk kepada naratif negara yang lebih luas. Dalam pelancongan, perayaan sebegini ialah pengalaman budaya hidup. Ia bukan sekadar pameran budaya yang statik.
Pelawat dapat melihat bagaimana tradisi diraikan. Mereka boleh memahami bagaimana komuniti mengekalkan identiti dalam kerangka negara majmuk. Pada masa yang sama, mereka turut menyaksikan nilai kebersamaan yang menjadi tunjang kehidupan masyarakat Malaysia.
Sebagai pensyarah pelancongan, saya melihat kekuatan budaya Malaysia mempunyai dua lapisan. Lapisan pertama ialah pengalaman yang jelas di mata pelawat. Ia merangkumi seni, muzik, makanan, pakaian, dan festival.
Lapisan kedua pula lebih halus tetapi lebih menentukan. Lapisan ini ialah pengalaman sosial, iaitu rasa mesra, rasa dihormati, dan rasa selamat. Banyak pelancong memuji Malaysia kerana faktor ini walaupun mereka tidak menyebutnya dalam istilah akademik. Mereka biasanya menyatakan bahawa orang ramai ramah dan suasana perjalanan mudah.
Dalam petikan yang awak beri, perdana menteri turut mengiktiraf peranan komuniti Sikh di Malaysia. Beliau juga mengumumkan peruntukan awal bagi menyokong aktiviti dan sambutan komuniti tersebut. Dari sudut pelancongan, pengiktirafan ini menyumbang kepada imej negara yang inklusif. Imej inklusif membina keyakinan pelawat.
Vaisakhi pula ialah perayaan penting bagi pengikut Sikh dan komuniti Punjabi. Ia mempunyai potensi sebagai produk pelancongan budaya. Namun, potensi itu hanya akan menonjol jika kita mengurusnya secara strategik dan beretika.
Pengurusan strategik bukan bermaksud mengkomersialkan budaya sehingga hilang makna. Ia bermaksud memperkemas akses maklumat, memperbaiki penceritaan budaya, dan menjaga ruang komuniti. Festival yang berjaya untuk pelancongan ialah festival yang kekal autentik. Dalam masa yang sama, festival itu juga mesra pelawat.
Menjelang TMM 2026, Malaysia perlu memperkukuh pendekatan pelancongan budaya berasaskan komuniti. Langkah pertama ialah membina naratif kepelbagaian yang jelas. Naratif ini tidak sekadar menyenaraikan kaum dan perayaan. Ia perlu menjelaskan nilai hidup bersama yang boleh dilihat dalam rutin harian.
Langkah kedua ialah memperkemas pengalaman pelawat. Ini termasuk pemandu pelancong yang terlatih. Ia juga melibatkan papan tanda maklumat yang baik serta bahan penerangan pelbagai bahasa. Pelawat akan lebih menghargai perayaan jika mereka faham konteks dan adab yang perlu dijaga.
Langkah ketiga ialah memastikan pengurusan acara yang teratur. Aspek keselamatan, kebersihan, dan keselesaan perlu diberi perhatian. Tiga perkara ini sering menentukan kualiti pengalaman pelawat. Ia juga menentukan sama ada pelawat akan datang lagi.
Akhirnya, jemputan untuk melihat kepelbagaian dan tradisi berbeza ialah strategi yang tepat. Ia memposisikan Malaysia sebagai destinasi budaya yang matang. Jika kempen TMM 2026 mahu memberi kesan jangka panjang, kekuatan kepelbagaian ini perlu diterjemah kepada pengalaman yang tersusun. Pengalaman itu mesti beretika dan menghormati komuniti.
Penulis ialah pensyarah Fakulti Pengurusan Hotel dan Pelancongan Universiti Teknologi Mara.
Artikel ini adalah pandangan penulis dan tidak semestinya mewakili FMT.